Aspectos da relixión celta.

1.       O sacrificio en Lusitania.

Hai tres testemuños que nos faran dos sacrificios no Noroeste da península ibérica: A inscripción de Cabeço das Fraguas,a tarifa sacrificial de Marecos e Estrabón. Neles non aparecen de forma explícita os druidas pero si se apuntan cara un sacerdocio organizado.

Cabeço das Fraguas e Marecos sinalan unha xerarquía relativa de divindades (segundo o nivel das ofrendas adicada a cada unha delas) mentres que as noticias de Estrabón sinala o sacrificio maior de cabalos e homes, o que coincide cun texto de Polibio sobre sacrificios celtas sobre cabalos mais outro texto de Diodoro explicando sacrificios humanos polos druidas.

As testemuñas dos sacrificios e seus sacerdotes atopámola tanto en inscripcións ( C. Caraecius Fuscus, dedicantes da ara de Marecos) como nos “ bronces votivos”, entre eles chaman a atención os machados votivos, machados de reducido tamaño sobre as que soldaron obxectos e animais: torques,  vasixas, cabezas de gando….e teñen seus pararlelos en bronces votivos como o de Castedo de Moreira e a colección do Instituto Valencia de Don Juan. Amósansenos neles non só as ferramentas do sacrificio senón que aparecen  os sacrificantes coma nunha epifanía cos deuses a quen adicaban ese ritual.

2.       As portas ao Alén.

Estrabón explicou parte do poboamento de Galicia por celtas sureños que tras atravesar o río Limia amotináronse e logo permaneceron dispersos pola rexión. Esta pseudocrónica xunto a otras mais a explicación de que en irlandés *letha ( o nome irlandés da Bretaña armoricana) e as formas galas *Litavis ( unha deusa dese nome) e Litana ( fraga onde os celtas italianos acabaron co exército romano de Postumio) refírense ao Mais Alá céltico, reconstruido co nome de Letavia. Semella que Estrabón ao falar do Lethes/río Limia fixera deslizamento fonético Letavia/ Lethes e nos amose unha versión hispana dun mito pancéltico sobre o Mais Alá, e que podemos entrever na Diadema de Moñes, onde aparecen xinetes sobre a auga acompañados de persoas con cabeza de paxaro levando caldeiros e que F. Marco explica como unha estética celta dun Mais Alá ubicado en illas onde desaparecen as xerarquías sociais e hai comida e bebida sen fin. Por iso nos relatos de Estrabón, Maxen Wledig e a vida de San Patricio Letavia sitúase mais alá do Mar onde van os guerreiros que non voltan e viven sen xefes (xefes ou pais mortos).

(Fonte: Santuarios de la Galicia Céltica, Abada editores,)